Thành tích tốt nhất cho đến giờ

Tháng 5 đánh dấu thành tích tốt nhất của tôi từ trước đến giờ ở sân Alhambra, 86/71. Hai vòng chơi còn lại trong tháng đều ở mức 92; như vậy cơ hội để break 90 đều đặn đã đến gần.

Khác biệt lớn nhất giữa vòng có thành tích tốt với các vòng khác trong tháng 5 là tôi có ít cú swing bị hỏng hơn. Tôi nghĩ, để có thể break 90 điều quan trọng nhất là bạn biết cách swing tất cả các gậy và ít có những cú swing hỏng. Tính chính xác chưa phải yêu cầu cao, tất nhiên không để big slice hay draw hoặc fat hay thin shot. Tôi cảm thấy thoải mái với cú swing hiện tại của mình, biết là nhiều điểm còn phải khắc phục… nhưng sẽ khắc phục từ từ :). Bây giờ, đã đến lúc phải chú ý bóng bay đi đâu sau khi swing – độ chính xác.

Kỹ thuật hay cảm giác?

Hố thứ 6 – một hố par 5, 485 yard. Tôi có một cú driver đẹp, bóng bay thẳng và được khoảng 270 yard; tiếp theo là một cú hybrid 4 trong mơ với khoảng  185  yard; thừa thắng xông lên với một cú chip không  đẹp lắm nhưng cũng tạm chấp nhận được với kết quả: bóng dừng khoảng 15 feet xa cờ. Putt đầu tiên, bóng lăn hơi nhanh do xuống dốc – không sao, chỉ vượt quá hố khoảng 3 feet. Hít thở sâu, tôi bắt đầu cú par putt … và cái gì thế này? Bóng dừng hơi chếch qua trái miệng hố với khoảng cách chỉ một đồng xu. Thế là mất toi một par quý báu, thế là lại bị 3 putt ám ảnh. Tôi mất 3 gậy để vượt qua khoảng cách  485 yard một cách xuất sắc để rồi lại mất toi 3 gậy để chinh phục 15 feet ngắn ngủi.

mis putt
80% là cảm giác khi putt

Tôi đọc ở đâu đó “trong putting, 80% là cảm giác chỉ có 20% kỹ thuật”. Khi tập putt, Jon chỉ lưu ý tôi để cán của putter vào giữa lòng bàn tay trái và ngón cái phải đè lên ngón cái trái nằm ở mặt trên của cán putter; mục đích là để hạn chế sự xê dịch của putter trong tay khi putt. Còn lại, chủ yếu Jon nói về cảm giác mặt gậy, cảm giác trọng lượng đầu gậy, cảm giác đường đi của đầu gậy khi putt. Cú putting rất là cá biệt không có thể học ai được mà phải tự mình đúc kết qua kinh nghiệm và cảm giác.

Khi bạn hỏng một cú putt ở khoảng cách dưới một mét, nghĩa là cảm giác về mặt gậy với mục tiêu có vấn đế lớn. Tôi đã từng hỏng rất nhiều cú putt như thế, ngay cả khi tập trên green phẳng. Với khoảng cách ngắn như vậy, đơn giản chỉ là đứng song song với đường thằng giả tưởng từ bóng đến hố, đặt mặt gậy vuông góc và đẩy bóng. Lúc đầu tôi cho rằng do cảm giác không gian lớn ảnh hưởng đến độ chính xác khi nhắm mục tiêu, cho đến một lần đang chuẩn bị putt, Jon nói tôi dừng lại, anh ta giữ cây putter của tôi nguyên ở vị trí hiện tại, bảo tôi đi ra ngắm mặt gậy và hố. Tôi đã đặt mặt gậy hướng qua mép trái hố chứ không phải giữa hố như tôi tưởng.

Putting stroke.jpg
 

Đường đi của đầu gậy khi putt: đường thẳng hoặc vòng cung

 

Một đường mục tiêu tưởng tượng từ bóng đến hố, cây putter không thẳng hoàn toàn, không vuông góc khi đặt mặt gậy trên đường mục tiêu, tư thế của cơ thể và vị trí của tay tạo ra nhiều góc độ… vì thế bộ não của chúng ta không cho chúng ta một cảm giác chính xác. Đặc biệt, Jon giải thích, bên cạnh không gian lớn, cấu trúc của putter làm cho tôi nhắm kém như vậy. Cấu trúc của đầu putter càng to, càng nhiều đường cong càng dễ làm chúng ta nhắm qua phải mục tiêu; ngược lại putter càng nhỏ, hình chữ nhật, nhiều đường thẳng dễ làm chúng ta nhắm qua trái. Các vạch hỗ trợ nhắm trên putter cũng ảnh hưởng đến cảm giác; càng nhiều vạch, càng dễ bị nhắm lệch qua trái. Độ lệch giữa mặt gậy với shaft (offset) cũng tác động đến cảm giác nhắm; putter có offset càng lớn càng dễ làm chúng ta nhắm qua trái.

Khi thực hiện cú putt, cảm giác đối với độ nặng của đầu gậy có thể ảnh hưởng đến hướng bóng lăn. Đầu putter càng nặng, quán tính càng lớn. Với cú putt dài, khoảng cách backswing của putter lớn, độ nặng của đầu gậy lớn sẽ làm cho đường backswing đi vào trong nhiều hơn, nên khi đẩy bóng dễ bị lăn lệch qua phải. Nên kể cả nhắm chính xác, bóng lăn không đúng mục tiêu.

mallet vs blade

Với putter đầu gậy lớn (mallet putter) đường đi của đầu gậy khi putt thường dễ đi thẳng hơn (straight back – straight through).  Trong khi đầu putter nhỏ (blade putter), thường đi thành đường vòng cung. Cảm giác của chúng ta đối với đường thẳng mục tiêu giả tưởng từ bóng đến hố quá lớn. Đôi khi cố ép một cây putter đầu nhỏ di chuyển theo đường thẳng khi đẩy bóng lại làm cho bóng lăn không thắng.

Tôi có hỏi Jon, những gì anh ta giải thích ở trên là kỹ thuật hay cảm giác?. Jon trả lời “Kỹ thuật… để có cảm giác tốt”.

Tập luyện trên driving rage như thế nào?

Tôi mới gặp lại Jon sau vai tháng anh bận rộn tiếp quản một sân golf mới ở San Jose, Bắc Cali. Đã lâu không tập luyện với anh, nhưng những câu chuyện với Jon luôn về golf. Một trong những câu hỏi tôi nêu ra là: tôi tập luyện nhiều nhưng không cảm thấy tiến bộ mấy khi trên sân.

Do tính chất công việc, tôi có nhiều khoảng thời gian rảnh rỗi trong vòng 1 đến 1 tiếng rưỡi trong ngày.  Không đủ thời gian cho một round, nên lựa chọn duy nhất của tôi là phi thẳng ra driving range. Thường trong vòng 1 tiếng tôi đánh hết khoảng 100 bóng. Tôi tự thừa nhận mình là “vua sân thảm” vì thời gian sử dụng trên driving range rất rất nhiều.

practice on range

“Trên driving range, chúng ta thường chỉ tập swing và đánh bóng (hit the golf ball); trên sân golf, người ta phải thực hiện một cú đánh (execute a golf shot)”, Jon nói, “hãy cố giả tưởng để mỗi lần đánh bóng trên range càng giống khi đánh trên sân càng tốt”.

Trừ khi bạn đang muốn luyện tập một kỹ thuật nào đó của swing, nếu không, mỗi lần set up và đánh bóng bạn phải có một mục tiêu cụ thể. Đừng sử dụng cùng một mục tiêu và một gậy cho hai cú đánh liên tiếp – điều không xảy ra trên sân golf. Bạn có thể chọn gậy theo trình tự của một hố chơi đển tập: driver/wood – iron – wedge.

Sau mỗi cú đánh, thả lỏng và suy nghĩ xem có gì không ổn với cú đánh vừa xong, không vội vã đánh cú tiếp theo liền sau đó. Khoảng thời gian chờ là một phần tất yếu trên sân golf, bạn phải quen với nó. Nếu cú đánh không tốt, đừng đánh lại vì cú đánh lại có tốt thì trên thực tế bạn cũng không thể có cơ hội đó. Theo Jon, 1 tiếng đồng hồ trên range nếu tính cả thời gian khởi động, 45 – 50 bóng là đủ. Nhiều quá dễ gây căng cứng các cơ, động tác swing không tốt; mà đã swing không tốt lại lặp đi lặp lại nhiều sẽ làm các cơ nhớ những chuyển động không đúng.

Và một lời khuyên kinh điển “sử dụng nhiều thời gian cho short game và putting”, dùng ít nhất là một nửa thời gian luyện tập chipping và putting.

“Nếu thực hiện được đúng như thế mỗi khi luyện tập trên driving range, bạn đã có được tính kỷ luật của một pro”, Jon cười lớn, “nghe tưởng dễ, nhưng không dễ thực hiện chút nào đâu”.

Tôi đã thử thực hiện theo lời khuyên của Jon. Đúng thật – không dễ để thực hiện.

30 bóng mất 5 USD, trong khi 100 bóng mất có 8 USD, 150 bóng mất 10 USD. Kìm lòng mãi mấy lấy 100 bóng. Mà đã lấy bóng thì không thể để phí phạm được, phải đánh cho hết. Xách xô bóng đi ngang qua green, “sẽ tập putt và chip sau khi đánh hết bóng trong xô”. Trên range, khi đánh hỏng một cú, biết mình sai cái gì, lập tức đánh lại cú khác để khắc phục. Cú đánh thứ 2 bóng bay tốt hơn, thể là sướng qua, đánh tiếp cú nữa … cứ thế cho đến khi đánh hỏng, đổi gậy … cứ thế cho đến lúc hết tất 100 bóng. Trên đường ra: mệt, có việc cần làm… thôi mai thì tập chip và putt.

Bao giờ mới có thể hết tham – sân – si.

Sàng xê trong golf swing

Có người bạn mới kết nối facebook post video swing lên và “trưng cầu comment” 🙂 . Ngứa miệng bình là: swing bị sàng xê; thế mà bị cô ấy truy đòi bằng được “bằng chứng minh họa” cho mấy câu phán của mình… thế là có dịp thỏa ý thích tìm hiểu, phân tích và chia sẻ (bệnh nghề nghiệp).

Trước khi bắt đầu “trưng bày bằng chứng và chứng cứ”, xin lưu ý: tôi chỉ là người vật vã nhiều với cú swing của mình, lại là người thích tìm hiểu và trao đổi về golf swing … chứ không phải là huấn luyện viên (trở thành huấn luyện viên golf là mục tiêu của tôi trong 10 năm tới). Tôi không chịu trách nhiệm với những gì tôi nói đâu nhé 🙂 … hơn nữa, golf swing rất đặc thù; thông tin kiến thức rất quan trọng, nhưng sàng lọc và chọn thông tin phù hợp với mình phải do chính bản thân mình quyết định thôi.

Nếu bạn tìm hiểu về golf swing, hay học với huấn luyện viên, chắc rằng bạn sẽ biết rằng cách swing gậy hiệu quả nhất là xoay khối cơ lớn (2 vai và 2 cánh tay) quanh trục cột sống cố định – chuyển động quanh trục. Chuyển động quanh trục cố định giúp cú đánh uy lực, đồng bộ.

pivot action
Chuyển động của khối cơ lớn quanh trục xương sống cố định

Tuy nhiên nếu bạn bắt đầu tập swing khi tuổi không còn nhỏ, sự linh hoạt và mềm dẻo của các cơ kém nhiều khiến việc xoay khối cơ lớn quanh trục cột sống không giống như bạn mong muốn. Khi bắt đầu backswing, chuyển động quay của vai và cánh tay kéo theo hông sàng qua phải và làm trục xương sống di chuyển không còn cố định như mong muốn. Và khi downswing, bạn lại hất hông qua trái để bắt đầu xuống gậy, kéo theo khối cơ lớn vai và cánh tay vừa sàng ngang qua trái vừa quay xuống đánh bóng. Nói một cách khác, bạn đang đánh bóng bằng cách đung đưa cơ thể, chứ không phải quay quanh trục.

sang xe trong swing
Sàng xê trong golf swing

Khi swing bị sàng xê, những hiện tượng sau có thể xảy ra:

  • Kết thúc backswing và bắt đầu downswing, nếu hông của bạn vẫn đang ở bên phải, trọng tâm dồn trên chân phải – không di chuyển kịp qua lại bên vị trí setup – gậy sẽ đánh xuống đất trước khi trúng bóng.
  • Nếu bạn sàng hông qua lại phía trái khi downswing, nghĩa là hông đã chuyển động. Khi hông chuyển động thì thường sẽ quay theo qua trái và lại quay nhanh hơn vai nhiều so với vai do vòng quay của hông nhỏ hơn vòng quay của vai. Bởi vậy, hông mở rộng hơn vai tại điểm tiếp xúc bóng, dẫn đến bóng bay cong qua phải (slice).
  • Uy lực của cú đánh bị giảm đi nhiều.

Tôi đã bị lỗi này và đã khắc phục được. Cách tôi khắc phục như sau:

  • Setup hơi nghiêng phần trên qua phải, trục xương sống hơi nghiêng qua phải (setup theo hình chữ K ngược).
  • Thả lỏng các cơ, đăc biệt là cánh tay.
  • Bắt đầu backswing bằng xoay vai và 2 cánh tay (chuyển động nguyên khối). Vai trái quay xuống, không chỉ chú ý đến vị trí “vai trái dưới cằm” mà còn vai phải phải ở vị trí đối xứng.
  • Khi bắt đầu backswing, tôi hơi dồn lực lên chân trái và đầu gối trái hơi khuỵu xuống (rất nhẹ); cố định chân phải.
  • Đầu cố định và mắt nhìn vị trí đặt bóng càng lâu càng tốt trong khi swing.

 Video: sàng xê trong golf swing – minh họa

Lại chuyển động “nguyên khối” … vấn đề khi đánh bóng

Vẫn đang luyện tập one-piece takeaway, tôi phát hiện ra một vấn đề mới. Tôi tập trung vào chuyển động nguyên khối cơ lớn khi bắt đầu vung gậy (backswing), còn khi xuống gậy (downswing) tôi không để ý lắm mà để tự nhiên. Khi swing thật, tôi cảm nhận được vai xoay xuống nhanh hơn nhiều so với cánh tay khi đánh bóng; đặc biệt vai trái xoay lên rất nhanh. Nhìn lại video quay chậm, tại vị trí tiếp xúc bóng, vai trái cao hơn vai phải nhiều. Ở vị trí chạm bóng, hình tam giác tạo bởi vai và cánh tay đã bị biến dạng. Kết quả là tôi hay bị đánh lên đỉnh trái bóng, hoặc mặt gậy bị mở khi chạm bóng. Chuyển động nguyên khối cơ lớn cần thiết trong toàn bộ cú swing: từ vung gậy lên đến xuống gậy.

leftshoulder turn
Vai xoay nhanh hơn tay đánh xuống. So với hình trên, vai của golfer gần như không di chuyển mấy khi tay chuyển động đánh bóng xuống.

Tôi nghĩ có mấy lý do có thể giải thích cho vấn đề này. Thứ nhất, vòng xoay của vai nhỏ hơn so với vòng xoay của cánh tay, nên khi xuống gậy vai luôn xoay nhanh hơn. Thứ hai, trước giờ tôi vẫn bắt đầu xuống gậy bằng việc xoay vai trái nên vai trái luôn xoay nhanh hơn, kéo theo toàn bộ khối cơ lớn. Cuối cùng, có thể do tâm lý, vì sợ đánh gậy chạm đất nên vai trái phản xạ tự nhiên đi lên cao hơn, để đủ khoảng cách cho cánh tay và gậy; cũng giống như rất khó để giữ nguyên vị trí đầu, mắt nhìn bóng khi đánh bóng, mà chúng ta thường phản xạ nhổm lên khi gậy chạm bóng.

Khi vung gậy, để giữ nguyên khối cơ lớn chuyển động, tôi chú ý đến vai trái và cánh tay trái. Tôi đưa nguyên khối cơ lớn chuyển động đến điểm cuối cùng của quá trình vung gậy bằng cách chuyển động xoay vai trái xuống dưới cằm, cánh tay phải thả lỏng, bị động. Khi xuống gậy, tôi nghĩ nên làm ngược lại. Bắt đầu xuống gậy bằng cách chuyển động vai phải xoay xuống, cùi trỏ phải ép vào, tay phải chuyển động về phía bóng và xoay cổ tay để đánh bóng – vai và cánh tay trái thả lỏng và bị động.

Đó là suy nghĩ, sẽ thử luyện tập xem kết quả thế nào.

Vung gậy thấp (short backswing) để kiểm soát tốt hơn

Nhân tiện đang luyện tập khắc phục vung gậy quá cao (overswing), tôi làm một cuộc tìm hiểu nhỏ trên internet để biết thêm tại sao phải khắc phục vung gậy quá cao.

Bubba-Watson
Bubba Watson vung gậy cao khi swing. Nguồn: internet

Trước hết, cách nhận biết khi bạn vung gậy quá cao là khi đưa gậy lên vị trí cuối cùng của backswing, trước khi xuống gậy (downswing), gậy đi quá vị trí song song với mặt đất. Cũng cần lưu ý, golf là môn chơi mang tính đặc thù của cá nhân rất cao nên không phải cứ vung gậy quá cao là không tốt cho tất cả mọi người, một số golf thủ chuyên nghiệp có cú swing với cú vung gậy quá cao. Tuy nhiên, golf thủ chuyên nghiệp họ chủ ý overswing và luyện tập rất nhiều với nó. Còn bản thân tôi, tôi bị overswing là do không kiểm soát được tay và người vẫn xoay mặc dù đã muốn dừng lại.

Vậy vung gậy quá cao có tác động không tốt nào đến cú đánh? Dễ nhận thấy nhất theo cảm nhận của tôi là mất kiểm soát đối với gậy. Khả năng bị văng gậy ra, không còn giữ được góc vuông giữa cánh tay và gậy xảy ra rất sớm. Hậu quả là đầu gậy đi trước bàn tay khi xuống gậy (downswing) làm cho tôi đánh xuống đất trước khi chạm bóng hoặc đánh bóng đi qua phải, hoặc qua trái. Tôi cảm giác khi vung gậy quá cao, tay và người thả lỏng hơn và đánh bóng xa hơn. Tuy nhiên không phải thế, tôi có cùng một khoảng cách bóng đi hoặc có thể còn xa hơn với cú swing không bị đi quá cao.

casting
Vung gậy quá cao và khả năng bị văng gậy. Nguồn: internet

Nếu bạn xem golf thủ chuyên nghiệp chơi ở Tour, bạn sẽ thấy họ đánh bóng xa ngay cả lúc họ vung gậy rất ngắn và xuống gậy rất nhẹ nhàng. Họ như cây cung, kéo căng dây và nhả tên. Trong khi người chơi amateur không kéo căng hết dây và lại dùng tay đẩy tên đi khi bắn. Điểm mấu chốt của golf thủ chuyên nghiệp là do họ luyện tập từ nhỏ, khi cơ thể còn rất linh hoạt, họ xoay vai và ngực để đưa gậy lên, cánh tay chuyển động cực ít. Bởi vậy khi họ xoay vai và ngực hết cỡ (vai trái dưới cằm), vị trí tay chỉ ở ngang đầu, gậy chưa tới vị trí song song với mặt đất.

Vung gậy thấp sẽ giúp tôi kiểm soát cánh tay trái giữ thẳng tốt hơn, bàn tay kiểm soát gậy tốt hơn, nên các cú swing đều và đồng bộ hơn. Cánh tay trái được giữ thẳng có nghĩa là vòng cung tạo ra khi xoay vai sẽ đồng bộ hơn, lớn hơn, như vậy sẽ cho khoảng cách bóng đánh đi tốt hơn và đều nhau hơn.

th
Jason Day nổi tiếng với cú vung gậy ngắn trong Tour. Nguồn: internet

Tôi có trao đổi với Jon: làm thế nào để có thể vung gậy ngắn. Có mấy ý theo Jon cần phải chú ý:

  • Phải xoay tròn vai, hai cánh tay ít chuyển động, vung gậy bằng khối cơ lớn
  • Tư thế chuẩn bị swing với khoảng cách hai bàn chân xa hơn (rộng hơn vai). Tư thế này giúp bộ vững hơn, hạn chế xoay hông khi vung gậy
  • Khi vung gậy, hai chân chạm đất, không nhón bàn chân lên
  • Giữ cân bằng khi vung gậy. Giữ cột sống không di chuyển, hai vai quay đối xứng quanh cột sống. Không đung đưa cột sống. Nếu vai xoay quanh cột sống chứ không đung đưa khi vung gậy, thi cả quay hết cỡ cũng không thể overswing.
  • Chú ý khuỷu tay phải, giữ sát sườn phải và chỉ xuống đất
  • Swing chậm, mượt. Nếu swing quá nhanh thì thông thường sẽ không xoay tròn vai quanh cột  sống được mà sẽ đung đưa cột sống qua phải
  • Bắt đầu xuống gậy (downswing) bằng cách sàng ngang hông trái về phía trái trước khi dừng hẳn động tác đưa gậy lên (backswing)

Hạn chế vung gậy cao (overswing) – luyện tập “one-piece takeaway”

Ai học chơi golf đều biết đến “one-piece takeaway” – bắt đầu cú swing bằng việc chuyển động cả khối cơ bao gồm lồng ngực, hai vai và hai bắp tay. Trong golf, chuyển động và lực đều phải được tạo ra từ các khối cơ lớn để có thể có được cú swing đồng bộ và cú đánh xa.

Những cú swing dạo này của tôi thường xuyên đi lên cao quá, nhất là khi swing nhanh hoặc mạnh quá. Khi vai trái tôi quay đến vị trí dưới cằm thì tay và gậy đã lên cao quá tai. Nguyên nhân tôi cho là do tay và cánh tay (cơ nhỏ) chuyển động nhanh hơn khối cơ lớn vai, lồng ngực và hai bắp tay. Khi backswing, nếu tôi đặc biệt chú ý đến giữ nguyên khối cơ lớn và bắt đầu backswing bằng vai trái chuyển động xuống, cố gắng giữ hai tay cầm gậy bất động thì khi vai trái đến vị trí dưới cằm, hai bàn tay giữ gậy chỉ ở vị trí ngang cổ.

OPT_to_Top_position
Ảnh minh họa “chuyển động cả khối cơ lớn” (nguồn: internet)

Nói một các khác, do sự linh động hơn hẳn của hai bàn tay, nên thông thường tôi đưa gậy đến vị trí cuối cùng của backswing bằng lực của tay. Nếu tôi giữ được khối cơ lớn và đưa gậy lên vị trí cuối cùng của backswing bằng lực của cả khối cơ thì sẽ không thể overswing được.

Sau khi tham khảo trên internet, tôi quyết định chọn bài tập với quả bóng kẹp giữa hai bắp tay và ngực để luyện tập. Tôi lấy quả bóng mủ (nhẹ và co dãn), đặt ở vị trí giữa lồng ngực và kẹp lại bằng hai bắp tay. Các cơ thả lỏng, đặc biết là hai cánh tay nhưng vẫn phải giữ quả bóng ở nguyên vị trí. Tôi thực hiện các cú swing bình thường với nhịp độ chậm hơn. Tôi cảm nhận được chuyển động của cả khối cơ lớn (lồng ngực, hai vai và hai bắp tay) không chỉ khi backswing mà trong suốt quá trình swing. Tôi swing tập back-and-thru liên tục và swing đánh bóng bình thường với quả bóng mủ kẹp như vây.

Luôn nhắc nhở mình, đừng cố gắng swing nhanh và mạnh… luôn thả lỏng các cơ. Hi vọng có tác dụng trong việc khắc phục overswing.

Video: Luyện tập với bóng kẹp trong khối cơ lớn